IDUT is opgericht in 1995 als Initiatiefgroep Duurzaam Uitgaand Toerisme. Aanleiding was een conferentie op Kasteel Groeneveld in Baarn met als onderwerp ‘duurzaam toerisme’. De ministeries van VROM en EZ waren de initiatiefnemers tot deze conferentie. IDUT ontwikkelde zich in de afgelopen jaren van initiatiefgroep tot platform en groeide in 2009 uit tot de bloeiende Vereniging voor Duurzaam Uitgaand Toerisme.
Kennis uitwisselen is één van de belangrijkste doelstellingen van IDUT. Daarnaast het stimuleren van het debat over duurzaam toerisme en het bevorderen van de samenwerking tussen overheid, bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties.
Deze activiteiten hebben ertoe bijgedragen dat de discussie over duurzaam toerisme sinds 1995 sterk is ontwikkeld. Het thema ‘duurzaam toerisme’, voorheen van een kleine groep koplopers, is inmiddels volwassen geworden. Een steeds grotere en nog altijd groeiende groep zet zich in voor toerisme dat rekening houdt met milieu, mensen, natuur en cultuur en waarbij de positieve effecten zoveel mogelijk worden gemaximaliseerd en de negatieve effecten geminimaliseerd.
IDUT heeft ook een belangrijke rol gespeeld in het ontstaan van diverse initiatieven, zoals Duurzaam Toeristisch Ondernemen door ANVR-leden reisagenten en touroperators, de consumentenwebsite www.ikhebzininvakantie.nl en het toerismeprogramma van het Initiatief Duurzame Handel (IDH). In sommige gevallen vervulde IDUT een adviserende rol, in andere had zij een meer initiërende functie, maar vaak fungeert zij ook als klankbord.